Manja slova Veća slova RSS
>

Održani regionalni sastanci u tri crnogorske opštine povodom projekta ,,Procjena tehnoloških potreba u oblasti klimatskih promjena u Crnoj Gori uz primjenu TNA Priručnika i pristupa učenje na primjerima“

Održani regionalni sastanci u tri crnogorske opštine povodom projekta ,,Procjena tehnoloških potreba u oblasti klimatskih promjena u Crnoj Gori uz primjenu TNA Priručnika i pristupa učenje na primjerima“
Datum objave: 07.09.2011 16:55 | Autor: kor

Ispis Štampaj stranicu


 

 

Jula mjeseca o. g. u organizaciji Kancelarije za održivi razvoj (od juna mjeseca Odjeljenje za podršku Nacionalnom savjetu za održivi razvoj) održani su regionalni sastanci u opštinama Cetinje, Žabljak i Berane.  Sastancima su prisustvovali predstavnici opština, JP Nacionalni parkovi, JU Morsko dobro, TE Pljevlja, firme Vektra Jakić, Uprave za šume CG, turističkih organizacija, kao i mnogi drugi.

Kancelarija uz podršku holandskog Ministarstva stanovanja, prostornog planiranja i životne sredine, sprovodi projekat Procjena tehnoloških potreba u oblasti klimatskih promjena u Crnoj Gori uz primjenu TNA Priručnika i pristupa ,,učenje na primjerima.“

Projekat ima za cilj da ojača kapacitete Vlade Crne Gore i ostalih aktera da razviju strategije rasta sa niskim emisijama identifikacijom prioritetnih tehnologija koje će obezbijediti najveće koristi u smislu ekonomskih, socijalnih i poboljšanja vezanih za životnu sredinu, i doprinos smanjenju emisija gasova staklene bašte u kontekstu nacionalnih, EU i UNFCCC politika.

Jedan od ciljeva ovog projekta je i uključivanje svih činilaca društva u ovaj proces i tim povodom organizovani su sastanci na kojima se razgovaralo o prioritetnim razvojnim sektorima u kontekstu klimatskih promjena. Na osnovu diskusije sa sastanaka izvedeni su sljedeći zaključci:

Cetinje, 25. 07. 2011. godine

 

Stanje i problemi:

¾    Nadležnosti opština za smanjenje negativnog uticaja klimatskih promjena su ograničene, pojedinačni doprinos opština u ovom kontekstu je neznatan

¾    Opštine koje imaju razvijenu industriju više doprinose klimatskim  promjenama

¾    Emisije iz industrije nijesu dobro regulisane, elaborati o procjeni uticaja na životnu sredinu za velika industrijska postrojenja u regionu (KAP, Željezara) nijesu rađeni; sada se kreće sa primjenom novih zakona

¾    U opštinama u kojima nije razvijena industrija, sobraćaj se može smatrati najvećim zagađivačem/ sektorom koji doprinosi emisijama gasova staklene bašte (GHG)

¾    Pitanja odlaganja i upravljanja otpadom su u nadležnosti pojedinih opština i još uvijek nijesu riješena na zadovoljavajući način; optad doprinosi emisijama GHG 

¾    Ekonomski interesi preovladavaju nad ulaganjem u zaštitu životne sredine (treba ispitati isplativost primjene obnovljivih izvora energije)

 

Predložena riješenja za doprinos smanjenju  emisija i prilagođavanje na promjene klime su:

 

¾    Mora se raditi na jačanje svijesti građana (u prvom planu djeca)

¾    Stimulisati upotrebu obnovljivh izvora energije, na primjer kroz smanjenje komunalija za objekte koji koriste solarne panele (ovaj podsticaj se već primjenjuje u nekim od opština u regionu)

¾    Energetska efikasnost, kako na nacionalnom tako i na lokalnom nivou, je oblast koja ima velike mogućnosti da doprinese smanjenju emisija; određeni broj opština već učestvuje u programima poboljšanja energetske efikasnosti

¾    Iako Crna Gora ima neznatan doprinos klimatskim promjenama u globalnim okvirima, mora se početi sa aktivnostima koje će doprinjeti smanjenju emisija i prilagođavanju na negativne uticaje klimatskih promjena

¾    Sve aktivnosti treba da kranu od lokalne samouprave pa nadalje

 

Berane, 26. 07. 2011. godine

 

Stanje i problemi:

¾    Što se tiče sjevera Crne Gore pravci razvoja su poljoprivreda i turizam

¾    Od poljoprivrednih grana najznačajnije su stočarstvo, voćarstvo i ratarstvo; njihovim daljim razvojem raste i potencijal za povećanje emisija, ali postoje načini da se emisije kontrolišu

¾    Industrija koja je nekada funkcionisala u istočnom dijelu sjevernog regiona (opštine Kolašin, Mojkovac, Bijelo Polje, Berane, Rožaje, Andrijevica, Plav) je gotovo zamrla; sada u ovom dijelu Crne Gore nema velikih emitera CO2

¾    Zagađenje: javljaju se problemi sa čvrstim otpadom, koje treba riješiti sanitarnim deponijama (što će doprinijeti smanjenju emisija); postojeća smetlišta treba sanirati

¾    Vode: vodama se ne upravlja na adekvatan način, što pokazuju i poplave koje nijesu samo posljedica padavina i ostalih klimatskih faktora nego i neadekvatnog korišćenja pjeska i šljunka i neadekvatne (neplanske) sječe šuma; ovo je dovelo do mijenjanja toka rijeka odnosno erozije zemljišta, što pogoršava uticaje klimatskih promjena

¾    Poplave koje se dešavaju u ovom regionu su potvrda klimatskih promjena

¾    Upotreba energije, uključujući korišćenje drva za ogrijev, doprinosi emisijama gasova staklene bašte

¾    Turizam, kao jedan od razvojnih prioriteta regiona, bazira se na razvoju kako zimskog tako i ljetnjeg planinskog turizma

¾    Prostorni plan za Bjelasicu i Komove predviđa izgradnju 8 ski centara - pitanje je da li je takva orjentacija održiva u kontekstu klimatskih promjena

¾    Kapaciteti tj. njihov nedostatak predstavljaju značajno ograničenje u regionu (na primjer nedostatak adekvatno osposobljenih kadrova za razvoj specifičnih turističkih proizvoda)

¾    Šumarstvo je još jedna važna razvojna grana za region; trenutno je akcenat na ekonomskom iskorišćavanju šuma, ima primjera neracionalnog korišćenja 

 

Predložena riješenja za doprinos smanjenju emisija i prilagođavanje na promjene klime  su:

 

¾    Neophodno je aktivnije raditi na edukaciji i jačanju svijesti građana po pitanju odlaganja otpada

¾    Smanjenje emisija od grijanja može se postići centralizovanim rješenjima kakvo je na primjer izgradnja toplane na biomasu i otpad

¾    Ulagati u razvoj seoskog turizma, eko turizma, turizam u Nacionalnim parkovima, orjentisati se na razvoj turizma u ljetnjem periodu; poljoprivreda je veoma bitna u razvoju ovih vrsta turizma; Raditi na valorizaciji prirodnih turističkih motiva

¾    Jačati edukaciju kadrova (opštine, turističke oraganizacije)

¾    Poboljšanja u upravljanju šumama i pošumljavanje

¾    Neophodna su značajna poboljšanja u upravljanju vodama i racionalno korišćenje ovog značajnog (i za sad obilnog) prirodnog resursa

 

Žabljak, 28. 07. 2011. godine

 

Stanje i problemi:

¾    Registruju se promjene na šumama (sušenje) i biodiverzitetu pod uticajem globalnih klimatskih promjena

¾    Vrlo je bitno da se iznesu tačni podaci o stanju biodiverziteta, u Crnoj Gori vrlo je malo egzaktnih podataka, dugo nije rađen monitoring

¾    Programi praćenja stanja i podaci o promjenama/trendovima su generalno na dosta niskom nivou

¾    Posvećenost životnoj sredini nije na velikom nivou

¾    Termoelektrana Pljevlja, jedan je od najvećih zagađivača i emitera gasova staklene bašte, koja radi sa zastarjelom tehnologijom; toplotna energija iz TE se ne koristi

¾    Po pitanjima zaštite životne sredina, TE  jedino radi uklanjanje čestica, započelo se sa pripremama za odsumporavanje i uklanjanje oksida azota

¾    Planira se izgradnja drugog bloka TE, koji će imati manje emisije  gasova staklene bašte u poređenju sa starim postrojenjem, ali će povećati ukupne emisije

¾    Značajan izvor emisija u Pljevljima su pojedinačna ložišta kojih ima oko 3.500 i koja kao pogonsko gorivo uglavnom koriste lignit (neadekvatni kotlovi, nepotpuno sagorijevanje)

 

Predložena riješenja za doprinos smanjenju emisija i prilagođavanje na promjene klime  su:

 

¾    Treba raditi na izgradnji malih hidroelektrana, vjetroelektrana (ako je područje adekvatno za ovaj vid iskorišćenja obnovljivih izvora energije, bez narušavanja životne sredine)

¾    Programi energetske efikasnosti su veoma značajni, pokrenuti su u nekim opštinama; Kao pilot projekat rađena su poboljšanja kod javne rasvjete, a postoji i studija o potencijalu za sjever Crne Gore (uključujući Nikšić)

¾    Toplifikacija Pljevalja i izgradnja toplana koje bi koristile biomasu i/ ili tehničku vodu iz novog bloka za sisteme za grijanje

¾    Prelazak na alternativni vid ogrijeva – biomasa – otpadno drvo, su jedno od riješenja smanjenja negativnog uticaja klimatskih promjena.

¾    Firma Vektra Jakić Pljevlja će od oktobra o. g.  početi da koristi biomasu za sopstvena energetska postrojenja, grijanje i proizvodnju električne energije

¾    Neophodna je bolja koordinacija među nadležnim tijelima da bi se pružili adekvatni odgovori na problematiku klimatskih promjena

¾    Potrebna su poboljšanja u planiranju i realizaciji sječe šuma